Giảm cân bằng… trí tưởng tượng!.

giam-can-bang-tri-tuong-tuong

giam-can-bang-tri-tuong-tuong
Thật tuyệt khi biết rằng bạn có thể ăn ít hơn chỉ bằng một cách đơn giản là hãy để cho trí tưởng tượng của bạn lạc vào thế giới của những món ăn.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science (Mỹ) mới đây đã cho thấy rằng những người thường xuyên “vẽ” ra trong đầu những bữa tiệc ngọt và mặn thịnh soạn thường ăn ít hơn những người không tưởng tượng hoặc chỉ thoáng nghĩ đến đồ ăn thức uống.

Ý tưởng nghiên cứu này dựa trên nguyên lý “quen thuốc” – càng nhiều thì càng dễ ngán. Điều này giải thích tại sao miếng bánh bí đỏ thứ 10 không ngon như miếng bánh đầu tiên. Và tại sao dân nghiện rượu kinh niên cần phải uống nhiều thứ nước có cồn cay xè đó mới cảm thấy say. Tác giả của nghiên cứu này cho rằng: Con người có thể quen với rất nhiều tác nhân kích thích, từ ánh sáng của một ngọn đèn đến cả ánh kim của đồng tiền.

Tuy nhiên, điều mà các nhà nghiên cứu cảm thấy băn khoăn là tại sao tưởng tượng về ăn uống lại có tác động trái ngược – chỉ cần nhắc đến một miếng bánh nướng là đã thấy nước miếng trào ra. Theo nhà nghiên cứu Carey Morewedge, trợ giảng tại trường Đại học Carnegie Mellon (Úc): Nếu bạn đọc những tài liệu về trí tưởng tượng và ăn uống, bạn sẽ biết rằng nghĩ đến một món cụ thể nào đó có thể khiến bạn muốn ăn hơn. Nhưng khi bạn ăn rất nhiều, bạn lại thấy chán và bớt thèm hơn. Vậy đâu là sự khác nhau giữa 2 loại trải nghiệm này?

Để tiến hành nghiên cứu, Morewedge và cộng sự đã thực hiện 5 cuộc thử nghiệm khác nhau với 51 người tham gia ở mỗi thử nghiệm. Ở cuộc thử nghiệm đầu tiên, các đối tượng này được chia thành 3 nhóm và được yêu cầu tưởng tượng thực hiện 33 nhiệm vụ liên tiếp: nhét 30 đồng xu 25 cent vào máy giặt, sau đó ăn 3 chiếc kẹo sô-cô-la; nhét 3 đồng xu 25 cent vào máy giặt, sau đó ăn 30 chiếc kẹo sô-cô-la M&Ms; hoặc nhét 33 đồng xu 25 cent vào máy giặt. Sau đó người ta chuẩn bị một hộp kẹo sô-cô-la M&Ms thật và cho tất cả các nhóm ăn thử thoải mái. Kết quả cho thấy rằng những người tưởng tượng ăn 30 chiếc kẹo M&Ms chỉ ăn phân nửa kẹo trong thực tế so với những người thuộc 2 nhóm còn lại. Không có sự khác biệt nào về mức độ “tiêu thụ” trong thực tế giữa những người chỉ tưởng tượng ăn 3 hoặc không ăn chiếc kẹo M&Ms nào.

Còn quá sớm để có thể cho rằng những phát hiện này giúp phát triển các kỹ thuật về thay đổi hành vi của người ăn kiêng – và những người mắc chứng thèm ăn khác. Nhưng, các nhà khoa học có thể áp dụng những kết quả này để giảm bớt phản ứng tiêu cực của những người bị ám ảnh sợ hãi về một tác nhân nào đó. Giáo sư tâm lý và khoa học thần kinh Kent Berridge tại Đại học Michigan – Ann Arbory cho rằng: “Đây là một nghiên cứu rất thú vị, thể hiện một cách rất tuyệt vời sức mạnh của hình tượng, sức mạnh của trí tưởng tượng”.

Cuộc thử nghiệm tiếp theo, các nhà nghiên cứu kết hợp việc tưởng tượng ăn kẹo M&Ms hoặc viên pho-mát, mục đích nhằm kiểm định xem cách ăn uống tưởng tượng này có hình thành thói quen đối với một loại đồ ăn cụ thể hay đơn thuần là trạng thái “cảm thấy no” dẫn đến mất cảm giác thèm ăn. Đúng như dự đoán, những người tưởng tượng ăn 30 viên pho-mát ăn ít hơn nhiều so với những người chỉ tưởng tượng ăn 3 viên. Nhưng những người hình dung mình được thưởng thức 3 hoặc 30 chiếc kẹo sô-cô-la M&Ms có mức độ “ngốn” pho-mát như nhau khi được cho ăn thử sau đó.

Phát hiện này giải thích tại sao mặc dù bạn cảm thấy rằng bạn quá ngán, quá no và không thể ăn thêm một miếng thịt gà nào nữa nhưng vẫn có thể chất đầy bánh ngọt vào bụng nếu “tiện tay”.

Một thử nghiệm lặp lại khác, những người tham gia được yêu cầu nghĩ về việc ăn kẹo sô-cô-la M&Ms hoặc bỏ một lượng kẹo tương đương (từng chiếc một) vào một chiếc bát. Kết quả càng tưởng tượng bỏ nhiều kẹo vào bát (30 lần và 3 lần), càng ăn nhiều trong thực tế. Nhưng nhóm mải mê hình dung mình ăn bao nhiêu cái kẹo và nó ngon lành ra sao thì khi được cho ăn thử lại ăn ít hơn.

Đây chính là đáp án cho thắc mắc tại sao trong các chương trình cai nghiện rượu, dân nghiền cồn được yêu cầu phải tránh xa những người, nơi và vật có thể gợi cho họ nhớ lại và khao khát được uống. Để khống chế cơn thèm, các nhà trị liệu khuyến nghị nên cân nhắc những mặt tác hại, những hậu quả khôn lường có thể xảy đến. Dựa vào đó, việc điều trị cai nghiện có thể yêu cầu bệnh nhân tưởng tượng chi tiết về việc nôn thốc nôn tháo trong nhà vệ sinh. Mặc dù vậy, phương pháp này có thể hình thành thói quen đối với rượu bia hay đồ ăn hay không vẫn cần phải tìm hiểu thêm.

Nghiên cứu này cũng đã giúp mọi người hiểu rõ hơn sự ham muốn hoạt động như thế nào và cách bộ não phân biệt giữa “thích” và “muốn” một thứ nào đó. Trong thử nghiệm cuối cùng, những người tham gia được yêu cầu đánh giá mức độ yêu thích của họ đối với pho-mát trước và sau khi tưởng tượng ăn 3 hoặc 33 viên pho-mát. Các điều tra viên cũng yêu cầu những người này chơi một trò chơi trên máy tính, trong đó họ có thể nhấn chuột để lấy được hình ảnh viên pho-mát. Một lần nữa, kết quả những người tưởng tượng ăn pho-mát nhiều hơn sẽ nhấp chuột vào ít hình ảnh viên pho-mát hơn, có nghĩa là họ muốn ít hơn. Tuy nhiên, sự yêu thích của họ đối với pho-mát không thay đổi, trước và sau thử nghiệm.

Berridge cũng lưu ý trong thực tế, khi bạn ăn đến mức không còn muốn ăn thêm nữa, sự yêu thích món ăn cũng theo đó mà giảm đi. Ông cho biết: “Nếu ăn no nê đến phát ngán lên thì chắc chắn cả sự yêu thích và thèm muốn đều giảm nhưng độ thèm thì giảm nhiều hơn. Và bạn chỉ cần tưởng tượng đến đồ ăn để có thể kìm hãm độ thèm”.

BÌNH LUẬN